Бүгін – Бұқаралық ақпарат қызметкерлері күні

641 просмотров
0
Ратель
Воскресенье, 28 Июн 2020, 10:00

Біздің тарихшылар жалпы қазақ даласында журналистиканың негізі ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында қаланғанын айтады

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Қазақстанда былтырдан бастап Үкіметтің қаулысымен 28-ші маусым Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің төл мерекесі күні болып бекітілгені белгілі. Яғни бүгін халықтың әл-ауқаты мен қоғам тынысынан хабар тарататын тілшілер қауымы кәсіби мерекесін атап өтеді.

Журналистика – БАҚ құралдарының (интернет, баспа, радио, телевидение, сайт) көмегімен ақпаратты жинау, өңдеу және тарату жұмысы. Журналистиканың ғылыми тәртібі баспаның дүниеге келуімен тікелей жолға қойылған. Ал ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басында фото мен киножурналистика өмірге келіп, салаға тың тыныс әкелді. Ізінше 1920-1940 жылдары радио мен тележурналистиканың дәуірі басталды.

Читайте также
Реальность на связи

Әлемдегі зерттеушілердің бір шоғыры журналистиканың екі бағыты барын айтады. Олар: зерттеу журналистикасы мен тергеу журналистикасы. Яғни зерттеуші журналист әдетте ашық ақпарат көздерімен, ал тергеуші журналист жабық мәлімет көздерімен жұмыс істейді. Тиісінше осы екі амалдың жұмыс әдістемесі де екі түрлі.

Зерттеулерге қарағанда, біздің дәуірімізге дейін 59 жылы газеттің алғашқы нұсқасы Римде пайда болған. ЦЕЗАРЬДЫҢ бұйрығымен топырақты тақтада "Сенат пен Рим халқының күнделікті хаттамасы" ("Acta diurna senatus ас populi") басылып шығып тұрған. Кейін ақпарат таратудың осы амалы екіге бөлінеді. Атап айтқанда "Acta senatus" жиындардағы, сенаттағы жаңалықтардан хабар берсе, базарлар мен алаңдарда ілінетін "Acta diurna populi romani"-да қаланың күнделікті жаңалықтары басылып тұрған. Бұл "газеттерден" көшірме таралғандықтан сол тұстың өзінде тираждың жолға қойылғанын аңғаруға болады. "Acta diurna" үшін мәлімет жинайтын адамдарды ол дәуірде "диурналист" дейді екен. Міне "журналист" сөзінің түбірі осыдан шыққан.

Ал біздің тарихшылар жалпы қазақ даласында журналистиканың негізі ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында қаланғанын айтады. "Түркістан уәлаятының газеті", "Дала уәлаятының газеті", "Киргизская степная газета", "Қазақстан" газеті, "Айқап" журналы, "Серке" газеті... Жалпыұлттық сипат пен сұранысқа ие болған "Қазақ" газеті жарыққа шыққанға дейін аталған басылымның барлығы бірде үкімет қысымымен, бірде қаржы тапшылығынан жабылып жатты. "Қазақ журналистикасының атасы" атанған Мұхаметжан СЕРАЛИНДЕР де сол тұста еңбек еткенін атап өту керек.

Читайте также
Последнее прибежище патриота

ХХ ғасырдың басындағы басылымдардың ішінде Алаш зиялылары шығарған ұлттық идеяның шырақшысы, азаттық рухының қоңырауы атанған "Қазақ" газетінің шоқтығы биік. 1905 жылғы "Қарқаралы петициясында" қойған талаптардың бірі (петицияның 3 тарауы) - "қазақ тілінде газеттер басып шығару қажеттігі" болатын. Алаш азаматтарының мақсаты орындалып, 1913-1918 жылдары "Қазақ" газетінің 265 нөмірі жарыққа шықты. Кейбір мәліметтерге қарағанда, "Қазақ" газетінің таралымы алғашында 3 мың дана болса, кейіннен ол 8 мың данаға жетіп, ұлттық миссияны орындауға өлшеусіз еңбек сіңірді. Газет тарихы туралы толығырақ "ҚазАқпараттың" былтыр жарияланған зерттеуінен танысуға болады.

Совет дәуіріндегі қазақ журналистикасының идеологиялық шеңберден шыға алмағаны белгілі. Бұл ретте ғалым Кәкен ҚАМЗИННІҢ пікірі құнды. "Абай.кз" сайтында жарияланған мақалаларының бірінде ғалым "Кешегі моноидеология заманында қазақ журналистикасы да дүрмекке ілесе шауып, билеуші режимнің қызметшісі күнін кешті. Бірақ қызмет ету құлшылық ету, бұдырсыз бас ұру, табансыз табыну дегенді білдірмейді. Ол белгілі бір дәрежеде зиялы қауым мен саяси топ-менеджерлер арасындағы "қоғамдық келісім" болатын. Кеңестік кезеңнің өзінде күн тәртібіне өткір мәдени, әлеуметтік, экономикалық, экологиялық проблемалар қоя білетін озық үлгідегі журналистика мен өжет қаламгерлер күн кешкені әмбеге аян" дейді.

Читайте также
«Антикорпикчерз» представляет

Тәуелсіз Қазақстан тарихына келер болсақ, елімізде 1991 жылдың 28 маусымында Бұқаралық ақпарат құралдары туралы Заң қабылданғанын атап өту керек. Бұл заң ел ішіндегі тілшілер қауымының жұмысына тың серпін беріп, баспасөз саласында мемлекеттік БАҚ-пен қатар, жекеменшік басылымдар пайда бола бастаған кез.

Ал 2011 жылдан былтырға дейін аталып өткен журналистер күнін белгілеу алдында тілшілер қауымының арасында біршама пікірталас туындаған. Бір топ қазақ даласында сонау бір ғасырдан астам уақыт бұрын мамыр айында жарық көрген "Түркістан уәлаяты" газетінің шығу төркіні құрметіне орай, тілшілер мерекесін мамыр айында белгілеуді сұраса, енді бірі журналистер күнін "Қазақ" газетінің тарихына икемдеуді ұсынған. 2011 жылы шыққан Тұңғыш Президенттің №164 Жарлығы бұл пікірталастардың бәріне нүкте қойса, 2019 жылы Үкіметтің тиісті Қаулысы жарияланып, 28 маусым күні Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің мерекесі аталып өтетін болды. Оның алдында президент Қасым-Жомарт ТОҚАЕВ журналистерінің кәсіби мерекесін бекіту жөнінде Үкіметке тапсырма берген болатын.

Читайте также
Уволить журналиста Перхальского и выплатить 20 миллионов тенге

Әлемдегі коронавирус пандемиясына байланысты қазіргі таңда журналистердің жұмысына да бірқатар өзгеріс енгізіліп жатыр. Баспасөз мәслихаттарының көбі бүгінгі күні онлайн режимге өткендіктен, газет пен интернет журналистика саласындағы тілшілердің көбі қашықтан жұмыс істеу тәртібіне көшіп кеткен. Әйтсе де ТЖ режимі кезінде де журналистердің біршамасы, әсіресе телевизия саласындағы мамандардың медициналық және әскери қызметкерлермен иық тіресе, халыққа ақпарат таратқаны мәлім.

Бүгінгі мерекеге орай еліміздегі тілшілер қауымын президент Қасым-Жомарт Тоқаев, үкімет басшысы Асқар МАМИН, Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида БАЛАЕВА құттықтап, Мемлекет басшысы БАҚ саласындағы сыйлықтарды беру туралы Жарлыққа қол қойды. Елдің әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси дамуын ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз ету ісіндегі бұқаралық ақпарат құралдарының елеулі рөлін ескере отырып, БАҚ саласындағы сыйлықтар мен гранттарды тапсырды. 

Загрузка...
президент
- Задачи по противодействую коронавирусной инфекции, поставленные мною, не выполнены или выполнены далеко не полностью. Я ранее говорил, что мы по сути находимся на войне, где действуют совсем другие правила. Это не фестивали и форумы проводить. Требуется совершенно иной стиль управления. По-настоящему антикризисный.
Реальность на связи
Как реагируют на публикации Ratel.kz
Последнее прибежище патриота
Кого экс-премьер Терещенко сошлёт в тургайские степи и пустыню Бетпак-Дала
Задержаны трое из четверых налётчиков на инкассаторов в Караганде
У них изъяли 30 из 70 млн тенге и газовый пистолет, четвертый участник нападения в розыске
Как акима сайтом Ratel.kz пугали
Сутки дали акиму Баянаульского района на то, чтобы открыть зоны отдыха в нацпарке, в противном случае пригрозили … нами
Локдаун надежд
Как быстро восстановится экономика? Ответ зависит от восстановления наиболее пострадавших отраслей, в первую очередь торговли и транспорта
Когда правы и минздрав, и Трамп
Henry Ford Health System сделал заявление, что hydroxychloroquine увеличивает шансы больных COVID-19 на выздоровление в два раза
Выучить казахский язык. Часть 11
На Ratel.kz - автор самоучителя "Ситуативный казахский" с собственной методикой изучения государственного языка
Айдос Сарым: В политику не идут эстеты, падающие в обморок от цинизма других
Власти договорились с Бергеем Рыскалиевым, который финансировал несколько проектов в последние годы - это циничная, крайне прагматичная сделка, которая закрыла ещё одну историю раскола
Умирать рано
Насколько причина болезни глупая, настолько и лечение большого ума не требует
Воришке помог Youtube
Звонок из банка подтолкнул актюбинца на кражу
Почему некоторые слова во многих языках так похожи
Мы можем найти массу однокоренных слов в английском, русском, греческом, португальском, и даже в персидском и хинди
Не верь, не бойся, не проси. Продолжение
Нам удалось убедить россиян принять доводы моего клиента и согласовать все условия. Они пошли нам навстречу
O Me Too
Легко ли быть красивой женщиной?
Что грозит бизнесу и гражданам за нарушения карантина
Нынешний локдаун в части штрафов будет наиболее суровым
Медики ВКО рассказали, как им работается на передовой борьбы с коронавирусом
Врачам и медсестрам "красной зоны" инфекционной больницы очень сложно справляться с резко возросшим числом пациентов
Мой монохромный друг
Вот и пришло время высказаться на тему расизма. Укатали сивку крутые горки. Сколько верёвочке ни виться… Пришла беда – отворяй ворота
Ключи
Назгуль достала из шкафа с кружевным бельём упаковку с таблетками и проглотила без воды две штуки
Бывают случаи
Однажды в девяностых…
Рынок труда Казахстана во времена пандемии
Строительство стало главной отраслью, где создаются новые вакансии
"Шелл" эвакуирует сотрудников из Казахстана
Нефтегазовый концерн "Шелл" принял решение об эвакуации иностранных сотрудников и членов их семей из Казахстана
Пора признать голод 30-х годов в Казахстане геноцидом
Целая нация чуть не погибла из-за коллективизации
Принуждение к морали
- Я 12:45:04 Прошу Вас, сфокусируйтесь, пожалуйста, на простейшей мысли: никого не волнует представление имярека о морали, поскольку оно [его представление] всегда субъективно и относительно. Именно для этого и существуют ЗАКОНЫ. И если имярек считает себя потерпевшим - пусть подаёт заявление в полицию и через суд доказывает свою правоту. А вот угрозы поджечь клуб, избить хозяев клуба или участников инцидента - уголовно наказуемы. Благодарю за общение. :)
Американский суд встал на сторону Храпунова
- Ха! Храпунов кристально чистый? Ха! Три раза ха! На одной из работ пересекался и с чиновниками и с их детьми. Фильм "Крестный отец" просто отдыхает. И если чиновники еще как-то скромничают, ибо кресло потерять могут, если сильно зарываться будут, то их детки вообще себя ничем не ограничивают.
Варежки
- :) Спасибо, Сапа! "тургеньские девушки байзаковского возраста" - это пять! :) Оставайтесь таким всегда, даже если слово "всегда" противоречит устройству этого мира
Герольд Бельгер: Кокжайлау хотят уничтожить
- ТЭТЯНА, Кокжайляу - это уникальное место, там растут эндемичные виды растений, Кокжайляу красив своей естественной красотой, там лучше ходить пешком и наслаждаться красотой, дышать свежим воздухом. А туристические объекты можно и в другом месте строить, например построить этноаул где-нить недалеко под Алматой, в степи, я лично давно мечтаю, попить настоящий кумыс, обучиться какому-нибудь народному ремеслу и т.п.
Smart-путешествия по-МИДовски
- Мой айтишник за подобное приложение запросил 500 долларов и неделю срока. Торг уместен. Приложение на уровне дипломной работы студента. Вообще траты в МИДе сумасшедшие. Довелось побывать в одном из посольств Казахстана и заценить их компьютерное оснащение. Аймаки и макбуки в топовой конфигурации. Чтобы почту проверить и документ в ворде набрать им нужны компы за 3 тысячи долларов каждый. Автомобильный парк тоже впечатлил
Ратель. Лучшее за 2017 год. Сергей Уткин
- Уткин - высококвалифицированный юрист, что редкость даже среди обладателей юр. дипломов. Таким не сделать карьеры в КЗ, только на вольных хлебах........
Ханжество - 2017
- Только в нашей стране могут посадить человека за стриптиз в стриптиз-клубе.