Теңіз кетіп барады
Қазгидрометке қарасты Каспий теңізінің гидрометеорологиялық зерттеулер басқармасының мәліметінше, Каспийде су деңгейі 2006 жылдан бері шамамен 2 метрге төмендеген, деп хабарлайды ҚазАқпарат.
- Каспий маңы елдерінің бақылау деректері негізінде теңіздің орташа көпжылдық деңгейі – Балтық жүйесі бойынша – 27,35 метр. Қазіргі уақытта Каспий деңгейі төмендеу үрдісінің ерекше қарқын алғанын байқауға болады. 2006 жылдан бастап 2023 жылға дейінгі кезеңде ол 1 метр 83 сантиметрге дейін төмендеді. 2023 жылы Каспий теңізінің деңгейі 28,87 метр болды, - дейді Каспий теңізі гидрометеорологиялық зерттеулер басқармасының бастығы Айзат ЕЛТАЙ.
Фото: Аягөз Ізбасарова/Kazinform.
Ал дейді ECOJER қауымдастығы Маңғыстау облысы бойынша аймақтық экологиялық кеңесінің төрағасы Әділбек ҚОЗЫБАҚОВТЫҢ айтуынша, Каспий теңізінің тоқтаусыз тартылуынан судың тұздылығы артып, улы газдар шығуы мүмкін.
Бұл теңіздің флорасы мен фаунасына өте зиян. Яғни соның салдарынан су жануарлары қырылып қалуы ықтимал.
- Каспий теңізіне құйылып жатқан судың 80 пайызы Еділ өзенінен келіп жатыр. Еділден құйылатын су азайғаны анық. Себебі Ресей тарапынан суды көп мөлшерде пайдаланатын қондырғылар құрылып, жұмыс істеп жатыр. Сондықтан ол жерде теңіз жағасын жуып жатқан 5 мемлекет арасында келісімшарт жасалып, осындай кедергілерді болдырмау керек деп санаймын. Каспийге толыққанды ғылыми зерттеу жүргізіліп, маңайындағы елдермен келісе отырып, теңізді сақтап қалу қажет, - дейді тәуелсіз эколог.
Фото: Ә. Қозыбақовтың Facebook парақшасынан.
Мемлекет басшысы Каспий теңізін ғылыми зерттеу институтын құруды 2022 жылы тапсырған болатын. Алайда аталған институт әлі күнге дейін құрылған жоқ.
Экология және табиғи ресурстар министрлігінің мәліметінше, теңіздің таяздануын, биосаналуандығын және экожүйесін зерттейтін ұйым құру жұмысы жалғасып жатыр.
Каспий теңізінің тартылуы Ақтау қаласында жағалауда орналасқан кәсіпкерлік нысандарға қазірден әсер етіп отыр.
Өйткені, бұдан 10 жыл бұрын абаттандырылған жағалаудан теңіз шамамен 100 метрге алшақтап кеткен.
Мұның көзге анық көрініп тұрғанын жергілікті халық та айтады. Ақтау қаласының тұрғыны, құстанушы Қанатбек КЕНЖЕҒҰЛОВ осыдан 4 жыл бұрын теңізде тастың үстінде отырған шағалаларды фотоға түсірген. Ал қазір ол тас жағадан алыста қалып қойған.
Фото: Қанатбек Кенжеғұлов.
Фото: Қанатбек Кенжеғұлов.
- Өзіміз теңіз жағасында тұрамыз, көріп жүрміз. Соңғы 3-4 жылда тез тартылып бара жатыр. Анық байқалады. Себебі, дәл қазір осы тұрған жерім түгел су болатын. 2021 жылы түсірген су ортасындағы тастың үстіне қонған құстардың фотосы бар. Қазір қарап тұрсаң, сол тас құрғақ жерде қалып қойған. Айналасында су жоқ. Одан бері 4-ақ жыл өтті. Теңіз кетіп барады. Соған алаңдаймыз, - дейді тұрғын.
Ақтау қалалық әкімдігінің мәліметінше, қазір қаладан жылы жағажайға дейінгі теңіз жағалауында 40 шақты кәсіпкерлік нысан бар.
“Теңіздің суы тартыла берсе, кәсіпкерлік нысандардың жағдайы не болмақ? Алдағы уақытқа жоспар бар ма?” деген сұрақтарға әкімдіктен жауап болмады.
Фото: Kazinform.
- Бұл сұрақтарға жауап беру үшін облыстық экология департаментінен қорытынды қажет, - дейді Ақтау қаласы әкімінің баспасөз қызметі.
Фото: Аягөз Ізбасарова / Kazinform.
ТАҚЫРЫПҚА ОЙ ҚОСЫП, ПІКІРІҢІЗБЕН БӨЛІСУ ҮШІН TELEGRAM КАНАЛЫМЫЗ БАР!
