Қаз   Рус

«Қоянды жәрмеңкесінің» қазіргі жағдайы

196 қаралды
0
Ратель
Суббота, 18 Ноя 2017, 12:00

Қазақ даласындағы алғашқы сауда-саттық орталығы болған тарихи орындағы соңғы жәдігерлер құрып барады

«Адырна» ұлттық-этнографиялық бірлестігінің жетекшісі Арман ӘУБӘКІР «Қоянды жәрмеңкесінің» бүгінгі жағдайы туралы Facebook әлеуметтік желісінде хабарлады.

Оқи отырыңыз
Астана Лениннің жойылуына себеп болуы мүмкін

«Келер жылы «Қоянды жәрмеңкесіне» тура 170 жыл болмақшы. Егер Қарағанды облысында ұлтқа жанашыр шенеуніктер отырса, мына жәрмеңкенің қиранды қоймасын қалпына келтіруге қазірден бастап күш салған болар еді. Сауда-саттықтың, керуендердің, сал-серілердің, шабандоздардың, күресіп жатқан балуандардың, жәрмеңкеге келген ірі тұлғалардың мүсіндері мен макеттерін жасап, үлкен кешен жасап қойса, туризм тұрғысынан да, елдің тарихи жадын оятуға да пайдалы емес пе? Осындағы тұрмысы төмен титықтаған ел-жұртқа да табыс көзі болар еді», - деп жазды ол.

Арман Әубәкірдің айтуынша, «Қоянды жәрмеңкесінен» тек қана қоймалар ғана қалыпты. Олардың өзінің қабырғалары құлауға шақ тұр. Қараусыз қалған тарихи ғимараттардың темір қақпаларын 90-жылдардың басында іргедегі «Қоянды» ауылының халқы темір-терсекке өткізіп жіберген екен.

Зерттеушілердің жазуынша, 1848 жылы 15 мамырда Ресейдің қазіргі Түмен губерниясына қарасты Ялатурск қаласының көпесі Варнава БОТОВ мал айдап бара жатқан саудагерлерді Тоқпақ тауының баурайында күтіп алған. Ботов өз тауарларын малға, басқа да өнімдерге айырбас жасап, тиімді сауда-саттық жасайды. Қазақ даласынан алған қолөнер бұйымдарын Қызылжарға, Ресейге, тіпті еуропалық қалаларға жөнелтіп пайдаға кенеледі.

Оқи отырыңыз
«Дачалық» ұлт

Осылайша, «Қоянды жәрмеңкесі» ірі сауда орталығына айналады. Уақыт өте келе, жәрмеңке ұзындығы 11 шақырым, ені 5 шақырымға ұзарады. Сатылымға қойылатын малға жайылым ретінде 55 шақырым жер бөлінеді. Бұның барлығын жәрмеңкенің комитеті жасаған. 1869 жылы 12 қыркүйекте Батыс Сібір Басқармасының кеңесі 15 маусымнан 15 шілдеге дейін Қояндыда жәрмеңке ұйымдастыру туралы құжатты қабылдайды.

Бұл жерде күнделікті пайдалануға қажет тауарлар сатылатын дүкендер ашылады. Жылдан жылға сауда орталықтарының саны артып, дүкендердің саны 1000 мыңға дейін жеткен. 1889 жылы телеграф тартылып, 1894 жылы банк бөлімшесі ашылған. «Қоянды жәрмеңкесі» тек қазақ даласындағы сауда-саттық орталығы ғана болған жоқ. Осы жерде қазақтың алғашқы либерал-демократтары патша өкіметіне қарсы «Қарқаралы петициясын» жариялаған.

Қазір мемлекет басшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласына орай елде түрлі шаралар басталып та кетті. Сол бағдарлама аясында атақты «Қоянды жәрменкесін» жаңғырту болмас пе еді? 

Фото: Facebook.com, inform.kz

Журналист
– Бір ел - екі тіл едік. Енді "Бір ел - екі әліпби" болатын сияқты.
Дело «чёрных старателей» – КНБ vs МВД
- Вы бы летом туда приехали, сразу после задержания начальника полиции. по ночам вся степь от прожекторов сияла раскопки шли вовсю
13 лет на линии: ночной автобус № 3 остаётся надёжной альтернативой такси в Алматы
- Отдуши, оставили. 3 маршурут ,ведь этот маршурут многим экономит денги для тех кто ночию работают особенно молодеж ,ведь они. Рабоьают с фери обслужвание до последнего клиннта всякие бары кафе рестораны и другие всякие работы.
ЕНПФ объяснил, как работа в странах ЕАЭС учитывается при назначении пенсии
- Почему промолчали про учет стажа работы между государствами ЕАЭС до 1 января 1998 года, в договоре про это тоже написано. Или боитесь огласки, что в РК этот пункт договора игнорируют? А ну да, вы же пишите по материалам пенсионного фонда, а там этот пункт договора военная тайна... :)
В Алматы начат снос незаконного рынка Жетысу-Семиречье
- Такой хороший рынок,не надо ездить далеко на барахолку, можно все, практически все найти на этом рынке - вещи, продукты, стройматериалы, бытовую технику и т.д. Жаль если он тоже уйдет под снос.
Хроники Верного. "Секретные материалы" из старой папки
- Да, эта папка имеет огромную ценность. Я потомок из этой семьи, очень много конечно утеряно в советское время информации. Папа говорит что старики наши шепотом о тех временах говорили. Ушли те кто мог бы поведать всю историю семьи, а в воспоминаниях папы только фрагменты тихих разговоров. Хотелось бы посетить архив в Алматы и соединить не достающие фрагменты. Спасибо за то что с таким теплом поведали нам историю семьи Шахворостовых. Вера